Vì sao chưa thể kết tội cựu giám đốc PV Coating?

Quyết định được TAND Cấp cao tại TP HCM đưa ra hôm 3/3, khi coi xét đơn kêu oan của Trần Đức Minh (58 tuổi, nguyên giám đốc Công ty cổ phần bọc ống dầu khí Việt Nam - PV Coating) đối với bản án 16 năm tù TAND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tuyên về tội thụt két tài sản .

PV Coating thuộc Tổng Công ty Khí Việt Nam - PVGas, sở hữu 52,94% vốn quốc gia, đóng tại Khu công nghiệp Phú Mỹ 1 (thị xã Phú Mỹ, Bà Rịa - Vũng Tàu). Cuối năm 2013, công ty ký giao kèo với công ty mẹ, thực hành bọc ống chống ăn mòn và bêtông gia trọng cho dự án đường ống dẫn khí Nam Côn Sơn 2 - thời đoạn 1. Ông Minh bị cho là chỉ đạo cấp dưới nhập vật tư cao hơn thực tiễn, điều chỉnh hồ sơ, đưa hơn 836 tấn hạt nhựa và 6 loại vật tư khác (100 tấn) trị giá 48 tỷ đồng ra ngoài gửi rồi chiếm đoạt.

Ông Minh (đeo kính) và các bị cáo tại tòa sơ thẩm hồi tháng 5/2019. Ảnh: Nguyễn Khoa.

Theo TAND Cấp cao, hồ sơ vụ án chưa đủ căn cứ xác định Minh phạm tội này. HĐXX phân tích, cấp sơ thẩm buộc tội các bị cáo hà lạm tài sản dựa vào 2 cứ là "đàm đạo đưa vật tư về gửi ở kho bên ngoài tại Đồng Nai mà không có hợp đồng gửi giữ và uổng"; "điều chỉnh số liệu vật tư cho khớp với giao kèo dự tính ban sơ là nhằm chiếm đoạt tài sản của công ty". Tuy nhiên, hồ sơ vụ án diễn đạt, 7 loại vật tư này là một phần rất lớn trong dự án và được chuyển thẳng từ cảng về kho ở Đồng Nai chứ không phải chuyển về kho của PV Coating rồi mới chuyển ra ngoài. Trên thực tế vật tư gửi tại kho bên ngoài vẫn chuyển vận về công ty để thực hành dự án.

Trần Đức Minh và các bị cáo đều có lời khai duyên do chuyển vật tư đến kho bên ngoài là "kho của PV Coating không còn chỗ trống". Nội dung này ăn nhập với hồ sơ vụ án miêu tả "cuối năm 2014 PV Coating gửi 66 tấn bi sắt cùng nhiều vật tư khác trong 13 container... bên ngoài công ty", việc gửi vật tư không có hiệp đồng và giá tiền.

Hiện, sổ sách của Công ty PV Coating còn thể hiện số vật tư này (nghĩa là không bị thiệt hại). Trong khi bị cáo Minh khai việc chỉ đạo cấp dưới điều chỉnh số liệu sau khi vật tư đã chuyển ra kho bên ngoài là để hạp với các quyết toán. Việc cấp sơ thẩm cứ vào lời khai của các bị cáo để buộc tội một số nhân viên cấp dưới có vai trò đồng phạm với Minh nhằm chia nhau tài sản chiếm đoạt cũng "chưa có cơ sở".

HĐXX phúc án cũng cho rằng vụ án có dấu hiệu bỏ lọt người phạm tội . Theo toà, ông Nguyễn Tuấn Thành là Phó giám đốc PV Coating kiêm chủ toạ Hội đồng kiểm kê tài sản. Lời khai của bị cáo Bùi Nhật Vinh (nguyên phó Chủ tịch Hội đồng kiểm kê tài sản) và một số bị cáo khác đều bộc lộ đã vắng cho ông Thành biết 7 loại vật tư đang để ngoài kho của công ty.

Đoạn ghi âm bị cáo Vinh nộp cho cơ quan điều tra bộc lộ ông Thành biết rất rõ số vật tư này để ở kho bên ngoài nhưng không kiểm kê, bàn giao. Tuy nhiên cơ quan điều tra không đề cập, xử lý nghĩa vụ của ông Thành.

Toà phúc án cũng chỉ ra nhiều vi phạm tố tụng của cấp dưới. Cụ thể, PVGas và Ban quản lý dự án khí Đông Nam bộ có vai trò người có quyền lợi liên hệ trong vụ án, song cấp sơ thẩm không đưa 2 đơn vị này vào tham gia tố tụng.

Dự án Nam Côn Sơn hiện chưa quyết toán vật tư, chưa thanh lý hợp đồng thực hành bọc ống dẫn khí với PV Coating. Cấp sơ thẩm xác định PV Coating có tư cách bị hại trong vụ án là không chuẩn xác, mà phải là Ban quản lý dự án khí Đông Nam bộ.

PV Coating ký hiệp đồng mua vật liệu vật tư với công ty của Hong Kong bằng tiếng Anh, nhưng các cơ quan tố tụng dùng tài liệu này chứng cứ (không dịch ra tiếng Việt) là sai quy định.

Quá trình điều tra, Bộ Công an trưng cầu Văn phòng thẩm định tư pháp Sài Gòn thẩm định hoạt động tài chính kế toán trong dự án. Tuy nhiên, đơn vị này không có chức năng giám định kết cấu, chỉ có chức năng giám định tài chính; không chỉ ra phương pháp giám định xác định thiệt hại là gì.

Hồi tháng 5/2019 , TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu xác định các bị cáo Phạm Ngọc Minh (43 tuổi, nguyên phó giám đốc); Bùi Nhật Vinh; Nguyễn Thị Hà Nhung (38 tuổi, nguyên trưởng phòng Tài chính kế toán) là tòng phạm biển thủ tài sản của Trần Đức Minh, tuyên 10-11 năm tù. 3 bị cáo khác trong công ty bị phạt 2-3 năm tù treo về tội Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Làm đơn kháng cáo kêu oan, các bị cáo cho rằng tất tật tài sản vẫn nằm trong sự quản lý của doanh nghiệp, đã bàn giao cho công ty, không gây thiệt hại.

Trong khi đó VKSND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu kháng nghị, yêu cầu cấp phúc án tăng hình phạt đối với các bị cáo. Trước hôm diễn ra phiên xử, VKS rút cả thảy kháng nghị.

Hải Duyên